- 07 ‘Voor de leeuwen’ (of vriendelijker: ‘Met de billen bloot’)

Eind oktober 2016 heb ik aan mijn FB-vrienden beloofd om te vertellen over mijn depressies en mijn persoonlijke ervaringen met betrekking tot de omgeving.

Ervaringen die mijzelf geholpen – of uiteindelijk juist niet geholpen hebben – zijn de volgende:

* mijn hele verhaal aan iemand vertellen. Dat levert niet zoveel op. Als het gaat om het vertellen op zich, dan ben ik bijvoorbeeld niet de persoon die zijn verleden op die manier van zich af praat. Iedere keer leek ik de dingen juist opnieuw te beleven. Daarnaast ervaar ik het als vervelend wanneer ik iemand mijn verhaal uit de doeken doe, zonder dat iemand daar inhoudelijk op reageert of ooit op terugkomt. Het helpt als een persoon daar wél op terugkomt. Een luisterend oor kan voldoende zijn, maar een mens wil ook begrepen worden. Feedback kan heel eenvoudig – maar doeltreffend – zijn: ‘Ik vind het heel erg wat je hebt meegemaakt, daarom begrijp ik hoe moeilijk je het moet hebben (gehad)!’ Of woorden van gelijke strekking. Kortom: geef woorden aan het verhaal.

* mijn verhaal vertellen in een huiskamer vind ik prettiger dan dat ik als een huis- aan huisverkoper mijn verhaal bijvoorbeeld aan de voordeur moet vertellen, waar iedereen zou kunnen meeluisteren. Het geeft mij ook meer het gevoel dat iemand echt even tijd voor me heeft en mij belangrijk vindt. Daar komt bij: overal heb je nieuwsgierige mensen die mee willen luisteren. Terwijl mijn persoonlijke verhaal niet iedereen wat aangaat.

*meer dan eens is mijn vertrouwen geschonden. Ik vertelde mijn verhaal aan één of meerdere personen, waarna die mijn geheimen prijsgaven aan andere mensen. Dat doet pijn. Als ik iets heel persoonlijks zeg tegen of schrijf aan één persoon, dan moet ik ervan op aan kunnen dat deze uiterst zorgvuldig en discreet met mijn vertrouwelijke informatie omgaat. Wordt dit vertrouwen geschonden, dan kan mijn verhaal zomaar op straat liggen. Met alle gevolgen van dien. Daarom hebben ambtsdragers bv. so wie so een beroepsgeheim.

* mijn verhaal aan iemand vertellen die tijd voor mij heeft of neemt, is essentieel. Iemand die lijdt aan depressies wil serieus genomen worden. Die momenten waarop ik bij mensen binnenkwam terwijl de televisie aan bleef staan, waren niet bevorderlijk voor mijn gezondheid. Een ander voorbeeld: Toen ik in nood bij mensen aanklopte toen mijn vriend Martin net van de torenflat in Katwijk was gesprongen, hadden deze mensen eigenlijk geen tijd voor mijn verhaal. Dat voelde pijnlijk. Het kan zo zijn dat iemand echt geen tijd heeft of geen tijd kan maken. Maar dat is in noodgevallen echt een hele, hele koude douche. Ik had op dat moment juist even morele steun nodig en tijd om bij te komen. Het kan een depressief iemand goed doen, wanneer zijn noodkreet echt even gehoord wordt. De vraag is dan of de omgeving zo flexibel kan en wil zijn om in te springen.

* ieder mens wil gehoord en gezien worden. Zo is een mens geschapen. Omdat ik zelf best een sterke persoonlijkheid ben en heel direct en ad rem kan reageren, kies ik er vaak voor om iemand iets te schrijven, namelijk een kaart of een briefje. Dan geef ik mijzelf de tijd om er over na te denken. Ook geef ik die ander de tijd om er over na te denken en te reageren. Als mensen helemaal niet reageren, voelt het net alsof iemand – tegen wie ik praat – niets terugzegt. Het voelt als negeren. Dat is dodelijk.

* het is essentieel om hulp in te roepen van mensen die genoeg kennis van zaken en inzicht hebben. Er zijn altijd mensen die de beste bedoelingen hebben. Maar met goede bedoelingen alleen bereikt een mens niets in deze wereld. Zelfs niet wanneer hij of zij het hart op de goede plaats heeft. Goede bedoelingen – inclusief het hart op de juiste plaats – kunnen de wereld gemakkelijk kapot maken. Impulsiviteit en naïviteit – hoe goed bedoeld ook – kunnen menselijke relaties kapot maken en de hulpverlening frustreren.

Nog een paar opmerkingen:

1.Ik geloof dat het essentieel is voor mensen om gehoord te worden. Mijn depressies komen voort uit het feit dat ik op cruciale momenten in mijn leven niet gehoord ben. Men was er niet voor mij. Dat was het geval vóór mijn (gedwongen) opnames, maar ook tijdens. Ik ben psychisch misbruikt door politie-beambten in functie, inclusief een hulpofficier van justitie. Ik ben psychisch en lichamelijk misbruikt door hulpverleners van de GGZ die mij platspoten en isoleerden, terwijl ik geen gevaar was voor mijzelf of de omgeving. Dit gevaar is het criterium voor platspuiten en de isoleercel. In de isoleercel ben ik ook niet gehoord. Hierover kunt u van alles lezen op mijn website: www.koertkoster.nl.

2.Heel persoonlijk kan ik zeggen dat ik het belangrijk vind om vriendelijk, hartelijk en gastvrij te zijn. Deze kwalificaties heeft mijn moeder mij met de paplepel ingegoten. Begrijpelijkerwijs moet ik tijdens depressies meer moeite doen om als een deugdzaam mens over te komen. Dan moet ik spreekwoordelijk soms ‘alle zeilen bijzetten’. Ik ervaar het dan als pijnlijker wanneer mensen mij bij het passeren niet aankijken of even begroeten. (Daar komt dan het gevoel van negeren weer om de hoek kijken! De negatie van mijn zijn die ik zo concreet aan den lijve heb ondervonden in de politie-ruimte en de isoleercel speelt daarbij een essentiële rol – zie website).

3.Ieder mens wil gehoord en gezien worden. Want de mens is geschapen als (ver)antwoordelijk wezen. Ieder mens wil ook – door meer of minder mensen – aardig gevonden worden. Een mens heeft liefde nodig. Zelfs de grootste terrorist kan niet zonder een zekere vriendschap. Zo zitten mensen in elkaar.

4.Daarom is het – juist als depressieve – van belang dat mensen niet óver mij praten (want dat doen ze, zeker nu ;-), maar ook en vooral mét me. Neem mij serieus. Ik ben wel ziek, maar niet gek.

Daarbij komt dat het belangrijk is dat mensen een depressief persoon vertrouwen en dat vertrouwen ook geven. Het is dodelijk voor een depressief iemand – en het helpt hem of haar zeker niet van een depressie af – wanneer de omgeving hem of haar ziet als een potentiële zelfmoord(terrorist). Als de omgeving denkt dat iedereen die lijdt aan een depressie in staat is dingen uit te halen als de Duitse piloot van GermanWings, komt het niet goed. Als kinderen van ouders (van Jens’ school) niet bij Jens zouden mogen spelen omdat ik regelmatig depressief ben en dus tot alles in staat zou zijn, heb ik geen leven. Want dat is een vooroordeel. Hoe die angst voor sommigen misschien ook enigszins te begrijpen is. Het werkt het vertrouwen – en zeker de genezing door acceptatie van de omgeving – niet in de hand. Eerder frustreert het mensen en relaties.

Enfin, ik kan nog wel even doorgaan, maar voor eerst houd ik het hier maar bij….

Misschien moet ik over deze – en tal van andere zaken – een keer een boek schrijven. Zodat mensen zichzelf herkennen en/of zelf érkenning krijgen. Want psychische ziekten zijn heel weerbarstig. Depressies kunnen chronisch of klinisch zijn (mensen kampen er soms al tientallen jaren mee!), maar ook tijdelijk (mensen die last hebben van een herfstdip bv.).

Als een goed onderwijzer betaamt, zeg ik: ‘Zijn er nog vragen? ‘ Stel ze gerust via mijn e-mailadres: koertkoster777@hotmail.com

KK