- 06 Wat kan de directe omgeving (bv. het gezin) doen voor iemand die aan depressies lijdt?

Vanzelfsprekend gelden voor het gezin – min of meer – dezelfde richtlijnen als voor de omgeving in het algemeen.

Het belangrijkste is, lijkt mij:

1) dat de persoon in kwestie geaccepteerd wordt. Zorg er voor dat de persoon niet het gevoel heeft dat hij of zij samenvalt met de ziekte. Als zou de persoon de ziekte zijn. Nee, de persoon hééft een ziekte. Dat te (h)erkennen, lijkt me essentieel. De omgeving kan daar moeite mee hebben. Dat kan bijvoorbeeld blijken uit het feit dat iemand regelmatig tegen een zieke zegt: ‘Moet ik je nu zien als patiënt en slachtoffer, of als een mens met een naam die wat kan!’. Dit is, lijkt me, geen tegenstelling. Een zieke kan ook aangesproken worden op zijn of haar verantwoordelijkheden. Bijvoorbeeld taken in de huis.

2) het bloedserieus nemen van de ander. Te vaak kunnen mensen horen dat ze een ‘slachtofferrol spelen’, wat dat ook moge zijn. Dit is niet fair. De persoon is als zieke inderdaad slachtoffer van een ziekte. Dat moet onderkend worden. Wordt die wetenschap niet serieus genomen, dan heerst er al snel het idee dat iemand zwak en zielig is. Dat komt de relatie binnen een huwelijk en/of gezin niet ten goede.

3) dat liefde, aandacht en geborgenheid ook wezenlijk zijn. Aanvaard de ander zoals wij allen door God aanvaard worden. Bemoedigende woorden en gebaren zijn daarbij essentieel.

4) te onderkennen dat de mensen in de directe omgeving in zekere zin ook slachtoffer zijn. Zij hebben er niet voor gekozen om in déze situatie verzeild te raken. Dat vergt soms veel. Ook die personen mogen – ja moeten – gehoord worden door vrienden, kennissen en hulpverleners. Daar wordt – met alle aandacht die uitgaat naar de patiënt zelf – te gemakkelijk aan voorbij gegaan. De familie en het gezin hebben ook morele steun nodig.

5) dat de vooroordelen opgeschort worden en dat men – zo objectief mogelijk – leert luisteren naar de ander in nood. Daarbij is een streven naar helderheid, duidelijkheid en begrip van groot belang.

KK