- 05 Wat kan de omgeving doen voor iemand die depressief is?

Naar aanleiding van de vele reacties die ik kreeg op mijn post over mijn depressie, wil ik graag een paar opmerkingen maken. Wellicht kan de omgeving van mensen met een depressie wat met mijn inzichten doen.

Daar komen er een aantal. Mensen die een depressie hebben, hebben er belang bij dat:

1) de omgeving hen serieus neemt. Het is essentieel dat mensen die lijden aan een depressie gehoord worden. Een luisterend oor is belangrijk.

2) de omgeving de tijd neemt.

3) de omgeving haar oordeel opschort. Mensen die lijden aan depressies zijn niet zwak of zielig, maar ziek. Ze hebben hoogstwaarschijnlijk allereerst medicatie nodig. Opmerkingen als: ‘Kom op joh, het valt wel mee, vandaag schijnt de zon, ga lekker naar buiten!’ of ‘Hij moet een schop onder zijn kont krijgen. Laat hij een schop pakken en de tuin gaan spitten!’ zijn niet opbouwend, eerder kwalijk. Ze onderschatten de ernst van de aandoening.

4) de omgeving een zeker empathisch vermogen heeft. Het gaat om een inlevingsvermogen in de ander dat tijd en energie vergt, maar dat niet onmogelijk is.

5) de omgeving de ander accepteert zoals hij of zij is, namelijk mét zijn ziekte. Deze ziekte moet niet gezien worden als onwil om met alles en iedereen mee te draaien in het leven, maar als onmacht. De omgeving moet weten dat een persoon die lijdt aan depressies daar zelf niet om heeft gevraagd, maar dat als portie op zijn of haar bord heeft gekregen.

6) de omgeving weet dat er – naast de erfelijke component – allerlei ernstige en verdrietige situaties zijn die een depressie hebben veroorzaakt. Dit kunnen verlieservaringen van allerlei aard zijn: traumatische ervaringen (ongeluk in het verkeer, dood dierbare door ongeluk of natuurlijke dood, ernstige en/of langdurige ziekte, pesten, mishandeling, verkrachting en zo meer).

7) de omgeving blijvend geïnteresseerd is en/of een vinger aan de pols houdt.

8) de omgeving praktisch steun biedt. Degene die depressief is, kan bijvoorbeeld belang hebben bij een wandeling of een uitje. Hij of zij is gebaat bij beweging en afleiding. Altijd alleen maar praten over de ziekte – en ernaar vragen – heeft geen zin. Daar heeft degene die ziek is – als het goed is – ook hulpverleners voor zoals een psychiater (voornamelijk voor medicatie!) en een SPV-er (Sociaal Psychiatrisch Verpleegkunde voor de gesprekken!).

9) de omgeving onvoorwaardelijk van de noodlijdende houdt. En dat ook in woord en daad laat zien. Zeg het! Benoem het! Laat het zien! Liefde en warmte in het leven doen een mens so wie so goed. Zeg dat je van de ander houdt zoals hij of zij is. Ook met ziekte! Dat je die ander ziet als waardevol en kostbaar. Als iemand met mogelijkheden, gaven en talenten. Dat je die ander niet ziet als iemand die al opgegeven is en met de ziekte moet dealen.

KK